Yazı Detayı
11 Mart 2019 - Pazartesi 13:07
 
Değer Bilerek Yaşamak
Necip Cengil
 
 

Din insana hem değerli olduğunu, hem değerleri öğretir.

Umutsuzluğa kapılmamak, hayatın ve sonrasının bir sahibi olduğunu bilmek bu değerlerden biridir.

Hep en güzelini aramak, bunu ararken mücadelesini küçümsememek, yapılan her iyiliğin bir değer olduğunu bilmek, mücadelesini küçük düşürmemek, fıtrata aykırı yaşayınca aşağılık bir anlayışa müptela olunacağını bilmek, en güzeli söylemek ve yaşamaya çabalamak, aldatmamak, hiçbir canlıyı değersizleştirmemek, yaratılan her şeyin değerinin yaratandan geldiğini bilmek, cehennem treninin makinisti gibi davranmamak, yaratıldığı gibi insan kalmak, zamanı, suyu, toprağı, havayı, hiçbir nimeti israf etmemek kıyamete kadar geçerli bir değerler çizgisidir…

Din insana öğrettiği değerleriyle hayata dokunur ve bu değerleri hayata taşıyacak olan da insandır. Din insanı hayattan koparmaz, daha faydalı olmanın yollarını öğretir. Hayatı hesaba taşır, hesap bilincini kazandırır. Bu bilinci veren din, bilinci kazanacak olan insandır ve hesap bilincini kazanamamış insan atması gereken asıl adımı atmamış olur.

“Emrolunduğun gibi dosdoğru ol” diye anlam verilen ayeti “işlerini sana öğretilen değerler bütünüyle yap” diye farklı bir okuyuşla da okuyabiliriz. Böyle okursak, hayatı değerler bütünü ile yaşamanın yollarını ararız, kendimizi gözden geçiririz. Hangi değeri veya değerleri ihmal ettiğimizi anlamaya çalışırız. Bilinci;  bir bütün olarak değerler üzerinde tahlil ederiz.

İnsan ne kadar özgür olursa olsun bir toplum içinde yaşar, tek başına yol yürümek zor olduğu için arkadaşlıklar kurar, birliktelikler yaşar. Haliyle her fert dinin öğrettiği değerleri o arkadaşlıklara, birlikteliklere taşımalıdır. Kişi değerleri yaşadığı ve yaşattığı oranda değerlidir, kurduğu birlikteliklerle değil… Bir cemiyete, sosyal veya kültürel gruba, derneğe gittiği için kimse değerli olmaz, dinin öğrettiği değerleri oralara taşıdığı ve bu değerleri orada yaşadığı, yaşanmasına vesile olduğu oranda değerli olur. O yapının ruhunu güzelleştirir, canlandırır. Bunu yapmazsa, kendisiyle birlikte, zaman içinde katıldığı birliktelikleri de değersizleştirir. Değersizleştirdiği yapıların, birlikteliklerin hesabını sarar boynuna ve hesap gününe öyle gider.

Bu bakış, bir bütün olarak insani duruşu geliştirir ve insani duruş geliştirilmeden din hayata yeterince dokunamaz. Mesela havanın, suyun, toprağın, zamanın israfını anlayamayan, dini hayata taşıyamaz. “Bir nehir kenarında abdest alıyor olsanız bile suyu israf etmeyin” diyen peygamberi anlayamaz.

Değer bilerek yaşama meselesine bu şekilde bakmaya çalışalım.

Değerler bütünü içinde birliktelikler oluşturmak gerekir. Birlikteliklerden nemalanmak çıkarcılığı yerine, oralara değer taşıyan hayatlar yaşamak gerekir.  Bunu başaramayınca değer geliştiren birliktelikler kurulamaz. Sadece bazı ibadetleri önemser görünen, bir bütün olarak değerleri düşünmeyen birliktelikler, birbirini yok eden kalabalıklara sahne olur, değer üretemeyen kalabalıklar çoğalır ama sahne çöker ve bütün emekler o çöken sahnenin altında kalır. Yapılan doğrular, harcanan “Allah rızasına matuf emekler” bile yıkılan sahnenin altında ezilen fedakâr insanların yarasını iyileştirmez olur, umutsuzluklarla birlikte her şeyden uzaklaşmalar başlar.

Yaşanan uzaklaşmaları anlayıp, sebep olunan faciaları fark etmek ve özür dileyerek yeniden başlamak yerine, hiçbir şey olmamış gibi davranmak tedavi edici olmaz. Kim kimden özür dileyecek diyenler çıkabilir. Birliktelikleri istişareye kapatıp, kapalı bir belirleyici ekip oluşturarak, birliktelikleri taşıyanlar her kimseler, onlar harcanan emeklerden özür dilemeli ve yeni bir ruh oluşmasına zemin ve fırsat hazırlamalıdır. Aksi halde çöken sahnelerin altında ezilenlerin güveni yeniden tesis edilemez ve taptaze fedakârlıklar oluşturulamaz. Bir de, sahnenin çökmesi için dışarıdan çaba harcayanlar vardır. Bunları da düşünerek, yeni bir ruh oluşturmanın zorlukları üzerinde durulmalıdır.Dışarıda gözlemleyerek, sizin kabul görüp görmeyeceğinizi bekleyen ve ikna olunca sahneye çıkan herkes aslında kendi kirleriyle birlikte gelir. Bu kirli tutunuşlara, sizin değerler üzerinden aksayan birlikteliğinize eklemlenir ve sahne giderek kirlenir. Bunlar önemli zorluklardır. Doğru bir istişare olmadan bu zorlukları görebilmek, çözüm bulabilmek mümkün değildir. Mesela kimse, gerektiğinde özür dileyemeyen, teşekkür etmesini bilmeyen biriyle arkadaş olmak istemez.

Gün gelir, sahnedekilerin çokluğuyla övünülür, kirler görünmez olur. “Çokluğunuzla övünmek sizi yoldan çıkardı” uyarısı, okunan ve üzerinde düşünülmeyen bir nakarata dönüşür. Sonra sahne çöker. Cemiyet içinde, eski fedakârlıklarınızla değil, size bulaştırılan kirlerle anılır ve çare olarak görülmez olursunuz.

Elbette oynanan oyunlara karşı ataklarınız olur ama her zaman ihmal etmemeniz gereken şey değerler bütünüyle insan biriktirmektir. Bu ihmal, en ustalıklı karşı ataklarınızı bile etkisiz bırakır. Değerler üzerinde birliktelikler kurup insan biriktirmeyi ihmal ederseniz sadece geçmişin ruhuyla övünürsünüz.

Mesele değer bilerek yaşamaktır; değer bilmezseniz değer de göremezsiniz.

 

 

               

 

 

 
Etiketler: Değer, Bilerek, Yaşamak,
Yazarın Diğer Yazıları
26 Mart 2019
Kuşakların Çatışması mı?
20 Mart 2019
Yeni Zelanda Doğu mu Batı mı?
22 Şubat 2019
ELEŞTİRİYİ İHANET OLARAK GÖRMEK
19 Ocak 2019
“Paradigmaların İflası ve İflas Erteleme”
28 Aralık 2018
Aydınlar/Âlimler Susarsa
23 Kasım 2018
Bizden Değilsen Gelme
21 Kasım 2018
Siyaset Nedir
14 Kasım 2018
Öncelikleriniz
16 Ekim 2018
Fayda Üretmek İstiyorsak
12 Ekim 2018
Kamunun Hesabı Ağırdır
21 Eylül 2018
Herkes Aynada Kendisine Baksın
26 Haziran 2018
Seçimlerin Ardından
30 Mayıs 2018
Seninle Söyleştim
18 Nisan 2018
Anlattığınız Tanrı
22 Mart 2018
Sev Dedi Gönlüm
08 Şubat 2018
Adam Ol
23 Ocak 2018
Barış Hayırlıdır
19 Ocak 2018
Yarın Kıyamet Kopacağını Bilseniz
11 Ocak 2018
Tarihi Doğru Okumak
27 Aralık 2017
Siz Kendinize Bakın
20 Aralık 2017
İnsan Günahkâr Doğmaz
14 Aralık 2017
Hesap mı, Diriliş mi?
08 Aralık 2017
Kıyamet Savaşı
24 Ekim 2017
Dibe Vuran İnsanlık
29 Eylül 2017
Hamaset
21 Eylül 2017
Kafalar Karışık
13 Eylül 2017
Geleceği Planlamak
31 Ağustos 2017
Projelerimiz Olmalı
16 Ağustos 2017
Savaş Oyunları
02 Ağustos 2017
Hangi Hiziptensin
27 Temmuz 2017
Ekrandan Atışmalar
21 Haziran 2017
Durun Kalabalıklar
09 Haziran 2017
Oyunun Yeni Perdesi Katar
10 Mayıs 2017
Trafik Terörü
05 Mayıs 2017
Yolcusu Olmayan Yol
20 Nisan 2017
Referandum
17 Nisan 2017
Seçim Sonuçları
22 Mart 2017
Şehrin Huzuru
09 Mart 2017
Park Cezası
25 Şubat 2017
16 NİSAN
18 Ocak 2017
Sistem Tartışmaları
19 Aralık 2016
HALEP Mİ DÜŞTÜ
10 Kasım 2016
Düşünelim
28 Ekim 2016
MUHASEBE
21 Ekim 2016
DİNLE
13 Nisan 2016
Milletin Adamı
21 Mart 2016
Türkiye Nereye
14 Mart 2016
Teröre Lanet
07 Mart 2016
TÜRKİYE GİBİ KAÇ ÜLKE VAR
23 Şubat 2016
Suriye Politikamız
18 Şubat 2016
MÜCADELE TA KIYAMETE
Haber Yazılımı