Yazı Detayı
01 Mart 2017 - Çarşamba 08:54
 
Malğuta(Malhuta) (1)
Selami Yücel
selamiyucel@hotmail.com
 
 

Kimseyi meraklandırmadan malğutanın ne demek olduğunu açıklayayım. Malğuta: bir zamanlar Malatya’da yaygınolarak yapılan, ancak unutulmaya yüz tutmuşmemleketimize özgün lapa türü lezzetli bir pilavdır. Enerjiye ihtiyacı olanlara, çiğneme güçlüğü çekenlere, hastalıklardan korunmak isteyenlere, damağının tadını bilenlereöneririm.

                Rahmetli annem 1984 senesinde Hak’kın rahmetine kavuştu. O Malatya’nın mahalli yemeklerini aslına uygun olarak çok lezzetli yapardı. Sağlık açısından doktorların önerilerine uyarak Malatya tereyağı yerine yemeklerde vita yağı kulllanmaya başladıktan sonra tabii ki rahmetlinin yemekleri lezzetinden biraz fire verdi.1970 yılından beri Malğuta yememiştim. Özlemiştim bayağı. On sene kadar önce ablama abla malğuta yap dediğimde şaşırmadı desem yalan olur.

                -Neredebulağ(bulalım) malğutalığı. Degirmana mı galğıyığ(kalkıyoruz)? Ancak yarmadan yapam...  diyince yarmaya da razı oldum.

 Çocukluktan beri Malatya yemeklerinin yapımını izler zihnime yerleştirirdim.  Damaklarımda o lezzetleri tekrar tatmak istiyordum. Annem vefat etmişti ama ablam yanımdaydı. O da yemekler açısından bizlere bir teberikti(armağan). Ondan mahalli yemekler konusunda istifade etmek zorunda idim. Başladım yemek tariflerini kaydetmeye. Yetmiş civarında Malatya yemek tarifini kayda aldım. Amacım Malatya yemekleri kitabını hazırlamaktı ama bu iş o kadar kolay değildi.Sadece yemek tariflerini bilmek yetmiyordu. Ayrıca önümde iki adet türkü kitabı çalışması vardı. Bunların önce gündeme gelmesi lazımdı. Ne ise lafı uzatmayalım millete de gına gelmesin; zaten mahalli yemeklere karşı hemşehrilerimizin hevesleri de yok, hayalleri de. İşleri güçleri et lot. Bulgur yemeklerini kim nede? Malğuta, bulgur deyince mutlaka burun kıvırırlar.

Bir gün Malatya’dan malğutalık bulgur getirdim Ankara’ya. Tarifini ve nasıl pişirildiğini de biliyorum. Eşime rica ettim.

                - Ben tarif edeyim sen bize bir kavurmalı malğuta yap dedim. Bilmiyorum yapmasını diyerek ipe un serdi. Elim kolum bağlandı. İş başa düşmüştü.

                MALĞUTA PİŞİRİYORUM

                Evimizde malğutalık bulgur var, kuyruk yağı ile kızartılmış koyun kavurması desen o da var. Malatya’nın kahverengi mercimeği de tamam. Malatya’nın tuzlu tereyağı da buzdolabında. Önceden kişniş almıştım. Kişnişi geniş bir tavada hafif ateşte kavurmuş, havanda bir güzel döverek un haline getirmiştim. Ha unuttum bir de akşamdan ıslatılmış Malatya kara nohudu da emrimde. Geriye tuz ile çeşmenin suyu kalıyor.

                Akşamdan ıslatılmış kara nohut ile mercimeği bir tencereye koydum. Su ile kaynamaya bıraktım. İçerisine yavaş yavaş malğutalık bulguru kattım, karıştıra karıştıra pişirmeye devam ettim. Nohut ve mercimek pişmişti. Bol miktarda koyun kavurması ekledim. Pilav lapa haline geldi. Malğutalı pilav tam pişirilmez lapa halinde olur. Evdekiler bir taraftan göz ucu ile beni süzüyorlar bir taraftan da merak ediyorlardı. Malğuta pişti, sıcak sıcak bir tabağa koydum, üzerine de Malatya’nın tuzlu tezeyağını gezdirdim, onun üzerine de bol bol kişniş serpiştirdim; beni seyreden eşimin masasına koydum. Malğutayı ilk önce kokladı, kaşığın ucu ile bir parça alarak bir gurme gibi tadına baktı. Her halde hoşuna gitmişti ki bir tabak malğutayı bitirdi, hatta tabağın dibini bile kazıdı.

                -Selâmi bir tabak daha rica etsem demesin mi? Şaşırma ve sevinme sırası bana gelmişti.

                Dil bilimcileri hiç kusura bakmasın yöresel yemeklerde ve konuşmalardalamı cimi yok; Hiç tereddüt etmeden, gözünün yaşına bakmadan şivenin hakkını vermek için(Ğ) harfini kullanırım. Çünkü: (H) ve (G) harfi bazen yöresel şiveyi karşılamaz. Türkiye’de yaygın olarak kullanılmayan (W) gibi sesleri de kullanmak içimden gelmiyor. Amacım: gelecek nesillere şivemizi  doğru bir şekilde yansıtmaktır.

                Malğuta: Malatya’mız da evveli zamanda yaygın olarak yapılan lapamsı türden bir pilavdı. Uzun zamandan beri yapılmıyordu. Bilen de pek yoktu. Ablam geleneksel Malatya yemeklerinin piri olduğundan bir iki defa ona rica ederek yaptırtmıştım.

 
Etiketler: Malğuta(Malhuta), (1),
Haber Yazılımı