Yazı Detayı
31 Mayıs 2017 - Çarşamba 10:00
 
Ne Yazık Ki Halk Kültürü Yağmalanıyor
Süleyman Özerol
 
 

Ersoy Eren’in, Arguvan Haber adıyla bir sitesi var. Arguvan’ı ilgilendiren konularda yazdığımda kendisine de gönderiyorum ve oradaki köşemde yayınlıyor. Zaman zaman da haberler gönderiyorum.

18 Mayıs 2017 günü telefonda türkülerle ilgili bir durumu anlattı, bir ileti gönderdiğinden söz etti.

Bazı Arguvan türkülerinin, birileri tarafından kendi yapıtları imiş gibi değerlendirildiğini, bazı örneklerin olduğunu, gönderdiği iletide birkaç örnek olduğunu söyledi.

Kitap tasarım çalışmalarımdan dolayı bir süre sonra iletiye baktım, Ersoy Eren şunları yazmıştı.

 

ARGUVANLI OZANLARIN ESERLERİNE İHANET EDİLMEYE DEVAM EDİLİYOR

 

Arguvan kültür değerlerinin başında türküler yer almaktadır.

Arguvan’ı Arguvan yapan, miraslarını uzuz yıllardır yiye yiye bitiremediğimiz, sahipsiz halk ozanlarımızın türküleri gasp edilmeye devam ediyor.

Her fırsatta süslü sözlerle ozanlarımıza kültürümüze sahip çıktıklarını iddia edenler.

 

“Ben yolcuyum helallaşak sabahtan”

“Bu gelin yaylayı yaslı yaylamış”

“Dereler coşarsa göller neydecek”

“Sevdasın çektiğim oy nazlı dilber”

 

Gibi daha çok örneği olan ozanlarımıza ait türküler başkaları adına tescil edilmiş ve edilmeye de devam ediyor.

Sizler de MESAM ve MSG isimli kuruluşlardan yukarıdaki örnekler de dâhil türkülerimiz kimler adına tescil edilmiş görebilirsiniz.”

 Sözü Edilen Dört Türküye Değinelim;

 Ersoy Eren’in bu yazdıkları üzerine aklıma gelen pek çok şey oldu, ancak yazdıklarına kısaca değinmek istiyorum.

 

1.       “Ben yolcuyum helallaşak sabahtan”

 

“Ben yolcuyum helallaşak sabahtan

Bu ayrılık devam eder bir zaman

Bir buse alayım o gül yanaktan

Bu ayrılık devam eder bir zaman”

 

Âşık Bektaş Kaymaz'ın tüm bilinen şiirlerini çocukları, torunları “Ağıt” adlı kitapta topladılar. 2008 yılında bazı eklerle kitabı kapsamlıca düzenledim.

Âşık Bektaş Kaymaz’ın, “Ben yolcuyum helallaşak sabahtan” türküsünü ilk kez yine Eymirli olan Hüseyin Eren'in yetmişli yıllardaki özel kasetinden dinledim. Daha sonraki yıllarda pek çok sanatçı tarafından da okundu. Arguvan Türküleri kitabımızda yer aldı (AKEV Yay, İstanbul 2004, sayfa. 433, Türkü Metni: 63).

 

2. “Bu gelin yaylayı yazısı yayınlamış”

 

Âşık Çobani'nin kasetinden dinleyerek kitabımızda yer verdik (AKEV Yay, İstanbul 2000 4, s. 445, TM: 90). Ali Abbas Aslantürk de yine yetmişli yıllarda ilk kasetinde iki dörtlüğü okumuştu.

Türkü beş dörtlük olup, ilk üç dörtlükte bütünlük görülüyor.

Şemsi Belli’nin, “Bu kadeh senin şerefine emmioğlu” söz dizeleriyle başlayan şiirinden alıntı yaptığı dörtlük de şöyle:

 

“Ben de bu dağların nesine geldim

Meleşir koyunlar sesine geldim,

Gelin ölmüş derler yasına geldim

İfade veremeden öldü bu gelin”

 

2.       “Dereler coşarsa göller neydecek”

 

Dereler coşarsa da göller neydecek

Ben bir güzel sevdim eller neydecek

Sevdi isem ben o güzeli sevdim

Ölümden öteye de yol mu gidecek

 

Erhan Yılmazın okumasından aldığımız türkü, yetmişli yıllarda kasete okunmuştur. Seksenli yıllardan itibaren de pek çok kişi tarafından kasetlerde okunan türkü, bazı okuyuşlarda sözlerde değişlik yapılmış olsa da Çamşıhı ağzı okuyan pek çok sanatçı tarafından da okunmuştur (AKEV Yay, İstanbul 2000 4, sayfa. 459, TM: 123).

 

4. “Sevdasın çektiğim oy nazlı dilber”

 

1987 yılında Grup Akbabalar tarafından okunmuş, Arif Sağ bağlamasıyla eşlik etmişti kasette.

Aşık Hüseyin Çırakman ile görüşmemde Arguvan türkülerini sevdiğini belirttiğinde kendisine bu türküyü okumuştum.

 

Sevdasın çektiğim oyun azla dilber

Göz ucuyla baksan ölür müsün sen

N’olur posta ile bir haber gönder

Duyarlarsa pişman olur musun sen

 

Aman dağlar aman,

Kara bağlar aman

Sunam ağar aman

Hayın sızlar aman

 

(Arguvan Türküleri, AKEV Yay. s. 553, TM: 333).

 

Türkülerimizden bazılarını birileri babalarının malı gibi bir yerlere kaydedip sonra da bundan yararlanıyorlar. Belki de yarım yüzyıldan fazla bir zaman önce dinlediğimiz türküleri, yaşı daha 40-50 bile olmamış kişiler, “söz ve müzik benim” diyerek kendi adlarına kaydettiklerini gördüğünüzde şaşmayınız.

Nasıl içlerine sindirebiliyorlar acaba?

Bazı kişiler de yine yarım yüzyıldan fazla bir süre önce plaklara, daha sonra kasetlere okunan türküleri yeni bulunmuş, yani keşfedilmiş gibi sunmaya çalışıyorlar.

Bazı kişiler de, usta malı yapıtlardaki mahlası kaldırıp kendi adlarına koyabiliyorlar.

Bazı kişiler, türkülerin söz ve ezgilerinde birkaç değişiklik ile yeni bir icat ortaya çıkardıklarını övünerek söyleyebiliyorlar.

Haydi, anonim olanlara sahiplendiniz ama adı üstünde olan yapıtlara nasıl sahiplenebiliyorsunuz?

Ne yazık ki halk kültürü yağmalanıyor. Yaşadığımız birçok olay ve durumda bunun tanığı oluyoruz.

Emek, ne kadar en yüce değer olsa da birileri deveyi hamutuyla yutabiliyor.

Konuyla ilgili yasal düzenlemelerin hangi aşamada olduğunu bilemiyoruz ama gerçekçi bir kültür politikasının olmadığı başka bir gerçek. Konuyu halk değil de görevliler açısından değerlendirenler oldukça kültür, ne kadar ilerleyebilir ki…

 
Etiketler: Ne, Yazık, Ki, Halk, Kültürü, Yağmalanıyor,
Yazarın Diğer Yazıları
17 Şubat 2018
"On Üç Yıllık Sevdam"
15 Şubat 2018
Musa Dinç ve Şiirleri Üzerine
29 Ocak 2018
Baki Yaşa Altınok’tan, ‘Ali Baki Gül Baba Divanı’
22 Ocak 2018
Kenan Şahbudak Ozan-Der’de Dördüncü Kez Başkan
19 Ocak 2018
Örenli Gelin ve İlhan Kızılay
10 Ocak 2018
‘Dede Sazıyla Çalmayı Modern Değil Diye Gizliyorduk’
08 Ocak 2018
"Şiirin Kıyısında" Bir Tarihçi
02 Ocak 2018
Zeki Şahin; "Silah Şiddettir, Kandır; Saz Sevgidir, Kardeşliktir, Barıştır..."
28 Aralık 2017
Hüseyin Şahin’den “Mezarımın İşareti Kırmızı”
11 Aralık 2017
Hüseyin Kara (Karani)
06 Aralık 2017
Akçadağ Öğretmen Okulu ve Ben
04 Aralık 2017
Her İşin Başı Eğitim
27 Kasım 2017
“Kültür Yozlaşıyor, Kaynak Kişiler de Tükeniyor.”
20 Kasım 2017
“Gençlerin de Bu Kültürü İleriye Taşıyacağına İnanıyorum”
17 Kasım 2017
İlkokul Üçüncü Sınıf Öğretmenim İsmail Yıldırım
16 Kasım 2017
Ceviz Ağacındaki Resim
15 Kasım 2017
“Fikrim Saçımı Ağarttı”
06 Kasım 2017
Ülkenin Harcında Yel Olamamak…
04 Kasım 2017
Mıroğlar Mezrası Kültür Evinin Sorunları
02 Kasım 2017
Kayalardan Türkülere, Deyimlere…
31 Ekim 2017
Laiklik, Tahammül Demektir
18 Ekim 2017
“Şiir, Her İnsanın Reçetesine Yazılmış İlaç Gibidir.”
16 Ekim 2017
Tüm Mektuplarım Sana
07 Ekim 2017
“Yine Mi Etek Sarı?”
03 Ekim 2017
Bir Güne Sığamayan Ben...
02 Ekim 2017
Kültür, Yaşamın Her Alanını Kapsar
23 Eylül 2017
Ballıkaya’da “Etek Sarı Arguvan” Belgeseli Çekimi
16 Eylül 2017
On İki Eylül Sıcağı Sürerken...
12 Eylül 2017
Çulha, Çulhalı, Çulhalık…
11 Eylül 2017
Esiri Baba Çulhalı'da Anıldı
09 Eylül 2017
KEMAL KESKİN VE “SOKU DİBİNDE KUZU”
06 Eylül 2017
“Görünüşleri fakir, fakat gönülleri zengin…”
29 Ağustos 2017
Werin, Ez Bêjim…
26 Ağustos 2017
“Belediyenin kültür politikası ve kültür müdürü olmalı”
21 Ağustos 2017
Elifçe; “Kızlar Okusun İstedim Onlara Yazdım, Köylülüğün Değişimini Yazdım...”
18 Ağustos 2017
Yöresel Türküler Yok Oluyor
15 Ağustos 2017
Bir Yozgat Sürmelisi; Songül Yılmaz
08 Ağustos 2017
Virani Baba ve Amberi Baba Üzerine Savlar
05 Ağustos 2017
Dostlar Korosu İlk Koristlerinden, “Ruhi Su’dan Bize, Bizden Zamana”
04 Ağustos 2017
İlk Kez Arguvan Türkü Festivaline Gitmedim Diye Dünya Yıkılmadı Ya...
31 Temmuz 2017
Irgat'ın Çocuklarının Sünnet Düğünü ve Şahin Kılıç
28 Temmuz 2017
“Kaydetmezseniz Kaybedersiniz” diye Boşuna Mı Çırpınıyorum?
20 Temmuz 2017
Elektrik, Sağlık Ocağı, Yol ve Diğer Konular
19 Temmuz 2017
Savaş ve Kinin Uzaklaştığını Göreceğiz…
12 Temmuz 2017
Onlar Gibisi Yetişmiyor Artık…
10 Temmuz 2017
Hasan Karaca; “Sevemiyorsanız, Bir Şey Üretemezsiniz…”
04 Temmuz 2017
Dünyanın En İlginç Yarattığı…
03 Temmuz 2017
Çadırda Kimler Vardı?
28 Haziran 2017
Ağızda Uzaklaşma, Geleneksel Olmayan Çalgılar...
23 Haziran 2017
Ömer Eroğan Şiiri, Abacı Düzyazıyı Seçmiş…
20 Haziran 2017
Başkavak (Mihail) Köyü Ve Derlemeler Hakkında
19 Haziran 2017
Sesine Dokunamamak, Nefesini Görememek…
16 Haziran 2017
Şair Şahan Düzgün’den Üç Kitap Birden
10 Haziran 2017
Zahide Can'dan İlk İki Kitap
06 Haziran 2017
Elektrik Kesilmeleri Ve Diğer Sorunlar
05 Haziran 2017
Malatya İle İlgili İki Bildiri
30 Mayıs 2017
Ozanlar Festivali, Yazıcıoğlu ve “Yaralandım”
24 Mayıs 2017
Mayıs Günlüklerimden…
22 Mayıs 2017
Kendi Evladının Tedavisi İçin Çok Geç Kalmıştı
08 Mayıs 2017
Ahmet Hamdi Şahin
04 Mayıs 2017
Yaralı Dişbudak Ağacı
29 Nisan 2017
FAŞİSTLİK…
11 Nisan 2017
Sanatçı Polis; Boray Yenipazar
29 Mart 2017
Kaybettiğimiz İki Değerli Ağabeyimiz;
18 Mart 2017
“Geçirmez” Denilen Çanakkale'yi Simgeleyen Andacın
15 Mart 2017
MUHTAR GAZİ TOPAL (Yarsever)
11 Mart 2017
DÜNYA EMEKÇİ KADINLAR GÜNÜNDE İKİ ETKİNLİK
06 Mart 2017
M. Hayrettin Abacı ve Zülfikar Sezen’e Mektubu
22 Şubat 2017
“Halk Ozanı Emekli Olmaz”
17 Şubat 2017
Süleyman Özerol'un "Televizyonu Nasıl Buldum" Kitabındaki Bazı Öykülerin Çözümlemeleri
09 Şubat 2017
VAHAP AYGÜL
03 Şubat 2017
Hekimhanlı Ozan Kul Emici’nin İkinci Kitabı: Gelmedin Leyli’m
30 Ocak 2017
MALATYA KÜLTÜRÜNE GÖNÜL VERENLERDEN SÜLEYMAN ÖZEROL
21 Ocak 2017
"Hekimhan'a Bağlı Hacılar Köyü" Kitabı Çıkıyor...
16 Ocak 2017
Akçadağ İstasyonu ve Ali Doğan’dan; “Bizim İstasyon Yıkıma Uğratıldı?”
07 Ocak 2017
Bunlara İnsan Demeye Dilim Varmıyor
01 Ocak 2017
Songül Dündar, “Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü” Aldı
25 Aralık 2016
Sanki de içten ağlıyorsun; fotoğrafın öyle diyor
27 Ekim 2016
“ÇARESİZİM” VE FATOŞ ÖZGÜL
13 Temmuz 2016
Hüseyin Yılmaz: Fotoğrafçı, Kuratör, Çevirmen, Editör...
08 Temmuz 2016
SEMT PAZARLARI İLE İLGİLİ SORULAR
14 Haziran 2016
Yoğun Bir Yaz Olacağını Düşünüyorum
13 Haziran 2016
Sacit Yılmaz; Birinci Sınıftan İtibaren Fotoğrafçılık Kolunda…
09 Haziran 2016
Masallarla Uyutmak ve Uyandırmak
31 Mayıs 2016
"Malatya Basın Tarihi" ve “Hekimhan Kitaplığı Oluşturulmalıdır" Bildirimiz
28 Mayıs 2016
ŞİİR BİR SOLUKLANMADIR
23 Mayıs 2016
“Bir Türkü Söyle...”
13 Mayıs 2016
Meslek Okulları İşlevini Yitirdi
07 Mayıs 2016
Belediye otobüsleri “yaşlı otobüsleri” mi oluyor?
03 Mayıs 2016
Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu Aramızdan Ayrılışının 2. Yılında Doğduğu Köyde Anıldı
30 Nisan 2016
MUSTAFA CANÖNDE
22 Nisan 2016
HEKİMHANLI MUHAMMET YILDIRIM
20 Nisan 2016
HEKİMHANLI MUHAMMET YILDIRIM
16 Nisan 2016
Cehaletin Varlığı ve Ağırlığı
06 Nisan 2016
Cehalet, Önyargı, Sevgisizlik, Çıkarcılık...
11 Mart 2016
“İncir çaldığı zaman gökte uçan kuşlar dallara konar, onu dinlerdi"
24 Şubat 2016
Malatya-Sivas Yöresinden Kadın Ağzı Uzun Havalar
22 Şubat 2016
HASAN AKTAŞ'IN YAPITLARI
25 Ocak 2016
Bir Zamanlar Malatya’da Hasan Aktaş Vardı
24 Ocak 2016
“DÜNYAYI İNSANLIĞIN BARIŞ VE HUZUR CENNETİ YAPIN”
17 Ocak 2016
Şehriban Kırıcı: “Her Şey Şehirlerde Bozuluyor"
11 Ocak 2016
Melih Yılmaz’dan“Seni Seviyorum Hekimhan”
Haber Yazılımı