Yazı Detayı
07 Aralık 2019 - Cumartesi 16:49
 
PISA SONUÇLARINI NASIL OKUMAK GEREKİR
Recep Örek
 
 

Temeli 1997 yılına dayanan ve Türkiye’nin 2003 yılından itibaren katıldığı PISA sınavlarının 2018 yılı sonuçları açıklandı. OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü)  tarafındanorganize ve finanse edilen bu sınavlar 3 yılda bir 15 yaş düzeyindeki öğrencilerin belli alanlarda kazanmış oldukları bilgi ve becerilerideğerlendirilip analiz etmektedir.Sonuncusu 2018 yılında yapılan sınavın ön değerlendirme raporu yeniyayımlandı. Türkiye’nin de üye olduğu OECD ülkelerinden 37 ve bu teşkilata üye olmayan 42 ülke olmak üzere dünyanın 79 ülkesinde bu sınav yapıldı.Bu ülkeleri temsilen 32 milyon öğrenciden 600 bin, Türkiye'de ise 15 yaş düzeyindeki öğrencilerin yüzde 73'ünü temsilen 186 farklı okuldan 6 bin 890 öğrenci sınava katıldı.Bu ön bilgiden sonra 2018 yılında yapılan ve 2019 yılının Aralık ayında açıklanan PİSA raporunun değerlendirilmesi bu yazının anakonusudur.

Yapılan çalışmanın boyutu ve analizleri birçok değişkenden oluştuğu için bu yazıdaverilerin bir kısmı irdelenecektir. Çünkü yapılan ölçme sadece bazı alanlardaki başarıyı değil, okul ortamında öğrencilerin akran zorbalığı, yalnızlık, mutlu-mutsuzluk gibi çocukların sosyal ve psikolojik durumları da değerlendirme kapsamına alınmıştır. Ancak bu yazının konusu daha çok “okuma, matematik ve fen bilimleri” becerilerini analiz etmeye yöneliktir.

15 yaş grubundaki örgün eğitime devam eden öğrencilerin kazanmış oldukları bilgi ve becerileri değerlendiren bu sınavın temel amacı; öğrencilerin okulda öğrendikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamda ne kadar kullanabildiklerini ölçmektir. Söz konusu yaş grubundaki çocukların yeterliliklerini ölçen bu sınav okuma, matematik ve fen alanında sorulara verdikleri cevaplar 1’den 6’ya kadar sıralanmaktadır. En üst düzey ise5. ve 6.seviye olarak ifade ediliyor.  Dünyada “üstün zekâlı öğrenciler olarak” tabir edilen bir ülkenin ortalama toplam öğrenciler içerisindeki payı yüzde 5 civarındadır. Bahsedilen öğrenci grubu bu testin 5.ve 6. seviyelerine denk gelmektedir. PISA sonuçlarına göreTürkiye’de 5.ve 6. seviyedeki  “okuma alanındaki ” başarısı  2012 yılında 4,3, 2015’te 0,6 ve 2018’de bu oran 3,3 olarak ölçülmüştür. Bu da 2018 yılının başarısının 2015yılının üzerine çıktığını ancak 2012 seviyesine ise henüz ulaşmadığını göstermektedir.

 

“Okuma becerisi” ise PISA sınav bataryası içerisinde yer alan diğer yeterliliklerdenfarklı bir yeresahiptir.İyi bir okuma becerisinin olmaması diğer derslerdeki başarıyı da olumsuz etkileyebilmektedir. Çünküburadaokumadaki kasıtokumanın metinlerde yer alan bilgileri eleştirel bir biçimde değerlendirmek, muhakeme etmek ve konununana fikrini irdeleyebilme gibi geniş kapsamlı bir değerlendirme temeline dayanıyor olmasıdır. Ezberden uzak, kaliteli okuma, okuduğunu anlama, yorumlama ve çıkarımlarda bulunmaya dayalı bir ölçütün kullanılması bildiğimiz okumanın klasik kurallarının sınırlarını aşmaktadır. Sadece okuma ritüeli soruna çözüm getirememektedir. Daha ileri düzeydeki çabalara ihtiyaç vardır.

Türkiye okuma becerileri sıralamasında 2018 yılındaki sınavda 79 ülke arasında 40. sırada, 37 OECD ülkeleri arasında ise 31. sırada yer almıştır.(2015’te 50.sırada) Okuma becerilerindepuanlar 340-555 arasında değişmektedir. Türkiye’nin bu alandaki puanı 466’dır.(2015 te 428) Matematik alanında puanlar 328 ile 591 arasında olup Türkiye 453 puanla 42.sırada yer almıştır.Fen Bilimleri alanında puanlar 336 ile 590 arasında olup Türkiye 468 puanla 39. Sırada yer almıştır.(2015’te 54.sırada)Tüm bu veriler değerlendirildiğinde Türkiye tüm alanlarda OECD ülkeleri arasında ortalamanın altında kalmasına rağmen 2015 yılının puanlarına göre anlamlı bir artış sağladığı görülmektedir.  Basında yapılan değerlendirmelere baktığımızda kimi bardağın dolu tarafını kimisi de boş tarafını görmeye çalışmış. Ve sonuçları öyle değerlendirilmiş. Oysa konuyu farklı mecralara çekmeden daha nasıl iyi bir eğitim inşa edebiliriz konusunaodaklanmak gerekir.

Bu sınavın başka bir boyutu ise Uzakdoğu ülkelerinin başarısıdır. Özellikle Çin gibi devasa bir ülkenin sıralamanın en üstünde yer alması Türkiye’de bazen dilegetirilen okul çağındaki nüfusun yüksek olmasının dezavantajlarını çürüten somut bir örnektir. Özellikle ilk 4’de giren ülkelerin Uzakdoğu’da yer alması ve ilk 3 ülkenin Çin’e bağlı devletler olması(Singapur hariç) gerçekten takdire şayandır. Bu da eğitim kalitesinin ekonomi üzerinde oluşturduğu katma değerin bir sonucu olsa gerek. Çin yüzyılımızın ekonomideki altın dönemini yaşamakta ve bunun eğitimle çok yakından ilgisinin olduğu ekonomistler tarafından da dile getirilmektedir.

Türkiye özelinde ise 2018 yılında yapılan PISA sınavındakibaşarı artışının farklı parametreleri mutlaka vardır.Bana göre özellikle ders kitaplarının ve öğretim programların yapılandırmacı eğitime göre düzenlenmesi ve fen alanındaki konuların gerçek yaşam ve çevreyle ilişkilendirilmesi burada etkileyici güç olmuştur. Ayrıca merkezi sınavlarda ezbere dayanmayan,  bilgi ve yorumu harmanlayan, muhakeme,analiz ve senteze dayanan soruların sorulması daha açık bir ifadeyle PISA soru türlerine yakın soruların sorulması bu sonucun alınmasına önemli katkısı olduğunu düşünüyorum.

Kopyala yapıştır, arşiv bilgisi, konu başlığı odaklı ve tanımları öncelemeyen soru tiplerinin artması ve öğrenme metotlarının değişmesi ileride Türkiye’nin eğitimdeki sırasını yukarılara taşıyacaktır. Analitik ve özgür düşünen, eleştiri yeteneği gelişmiş, sorgulayan,bilgiye sahibi olmaktan çok onu kullanan ve sorunlara inovatif çözümler üretebilen bireyler toplumda ne kadar çoğalırsa eğitim düzeyimiz o kadar yükselecektir.

Sonuç olarak 2018 PISA sonuçlarının 2015 yılındaki moral bozukluğunu üzerimizden atmasına vesileolması bilebaşlı başına bir başarıdır.

*Konu ile ayrıntılı bilgiye aşağıdaki web adresinden ulaşılabilir. http://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/03105347_PISA_2018_Turkiye_On_Raporu.pdf

** PISA: Programme for International Student Assessment(Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı)

 

 
Etiketler: , , , , , , PISA, SONUÇLARINI, NASIL, OKUMAK, GEREKİR,
Yorumlar
Haber Yazılımı